QUẢN LÝ BỆNH LEM LÉP HẠT GIAI ĐOẠN LÚA TRỔ NHƯ THẾ NÀO?

Bệnh lem lép hạt, đây là tên gọi chung của hiện tượng hạt lúa bị lửng hoặc lép, tức là bên trong ít hoặc rất ít gạo, nghiêm trọng hơn hoàn toàn không có gạo.

Hiện tại vụ Thu Đông 2020 ở ĐBSCL đã thu hoạch xong gần 50% diện tích, phần còn lại phân bố ở cả 4 giai đoạn từ đẻ nhánh đến chín và trong đó thì trổ - chín đang chiếm tỷ lệ cao nhất. Bên cạnh đó những ngày gần đây thời tiết diễn biến với xu hướng nắng nóng về trưa, có mưa rào rải rác vào chiều tối kèm theo ẩm độ không khí cao đã tạo nên điều kiện vô cùng thuận lợi cho sự phát sinh cũng như xâm nhiễm của nhiều loại bệnh hại, trong đó nghiêm trọng và đáng lo ngại nhất có thể nói là lem lép hạt.

Bệnh lem lép hạt luôn là nỗi lo lớn trong canh tác lúa vì chúng đánh thẳng vào chặn đường về đích. Lem lép hạt tấn công trên tất các các giống lúa và ở mọi mùa vụ, nếu gặp phải mà không có giải pháp phù hợp khiến bệnh lây lan nhanh thì có thể mất trắng năng suất. Theo số liệu ghi nhận mới nhất từ Trung tâm BVTV phía Nam thì ở thời điểm hiện tại toàn vùng có khoảng 5.270 ha diện tích lúa bị nhiễm bệnh lem lép hạt với tỷ lệ bệnh phổ biến là 5 – 10% và 100 ha nhiễm nặng (trên 20%). 

Như bà con đều biết, bông lúa non bắt đầu được hình thành khi tim đèn xuất hiện, ngay từ lúc này trở về sau nếu có bất kỳ sự tác động bất lợi nào từ môi trường, sâu bệnh hại hay đơn giản hơn là không đủ nhu cầu dinh dưỡng cũng có thể khiến một phần hoặc cả bông lúa bị thoái hóa và không thể hình thành dạng hạt hoàn chỉnh.

Bước thêm một chút đến lúc lúa có ngòi viết, tức là hình dạng bông lúa đã hình thành hoàn chỉnh nhưng chưa có diệp lục tố, nếu lúc này bị ảnh hưởng xấu từ nhiệt độ, môi trường và nguồn nước… thì diệp lục tố sẽ không được hình thành khiến cho bông lúa non không thể phát triển, cả bông lúa lép trắng sau khi trổ ra. 

Tiếp đến là tình trạng lem lép hạt khi lúa trổ – chín. Ở thời kỳ cực trọng này bộ ba lá đòng góp phần rất lớn trong việc hình thành năng suất vì sẽ là cỗ máy quang hợp tạo tinh bột nhưng nếu đường bột muốn chuyển vào hạt thì phải đi vào bẹ lá, sau đó di chuyển xuống thân rồi mới vào hạt.

Chính vì cơ chế đó mà khi thân lúa hay lá lúa bị dịch hại tấn công xem như đường đi của nguồn tinh bột sẽ bị tắc nghẽn, khiến hạt bị lửng. Ngoài ra còn có thể do nấm, khuẩn tấn công trực tiếp lên hạt làm cho hạt bị tối màu hoặc nâu đen và lem lép, giảm phẩm chất. 

Để cây lúa đồng thời có được năng suất và phẩm chất cao, đặc biệt là không bị ảnh hưởng bởi lem lép hạt bà con cần hỗ trợ để cây lúa có được một sức khỏe tốt, cung cấp đầy đủ dinh dưỡng, thường xuyên theo dõi và quản lý dịch hại kịp thời và tạo điều kiện phát triển tốt nhất cho cây lúa ở giai đoạn đòng – trổ. Sau khi lúa trổ bà con cũng cần theo dõi thường xuyên để quản lý tốt các dịch hại tấn công vào thân, lá và hạt, đặc biệt phải ưu tiên bảo vệ bộ lá đòng. Để phòng trừ hiệu quả bệnh lem lép hạt NÔNG DƯỢC HAI khuyến cáo bà con sử dụng Aviso 350EC và Catcat 250SC, phun hai lần vào thời kỳ lúa bắt đầu trổ và trổ đều để hạn chế các loại nấm phát triển trên vỏ hạt lúa với liều lượng Aviso 350EC pha tỷ lệ 0,1% và Catcat 250SC pha tỷ lệ 0,125%.